Ao afovoan'ity lohateny, “Ny Avonavona ≠ Fanetren-tena ity,” dia misy lalàna mandrakizay, sy ara-panahy izay miasa amin'ny antsipirihan'ny fiainantsika — izay mifehy an'izao rehetra izao manontolo. Ao amin’ny Matio 23:12 i Jesosy no nanambara voalohany io lalàna io:

"Fa izay manandra-tena no haetry, ary izay manetry tena no hasandratra."

Io lalàna io ihany no miverimberina in-droa ao amin'ny Testamenta Vaovao, isaky ny tonga amintsika avy amin'ny vavan'i Jesosy Tenany mihitsy. Nataon’i Jesosy zava-dehibe manokana io foto-pitsipika io ary nampahatsiahy hatrany ny mpihaino ny Asany teo amin’ny fiainan’izy ireo.

Fitakiana Tena Ilaina

Tao amin'ireo fampianarana telo teo aloha momba ity lohahevitra ity dia nanazava ny fomba hampiharan'io fitsipika io eo amin'ny fifandraisantsika manokana amin'Andriamanitra aho. Ny fanetren-tena dia tsy maintsy ilaina amin'ny fanatonana an'Andriamanitra amin'ny voalohany, ary avy eo amin'ny fandrosoana rehetra eo amin'ny fiainana ara-panahy. Milaza foana ny Baiboly hoe,“Manetre tena... manetre tena”. Amin’ny teny hafa, dia zavatra tsy maintsy ataontsika izany. Avy amin'ny sitrapo izany ary aseho amin'ny fihetsika mifanaraka amin'izany.

Ao amin'ny Fizarana faha-4 amin'ity andian-dahatsoratra ity dia hanao dingana iray lavidavitra kokoa io fotopoto-pitsipika io aho, mampiseho ny fomba hampiharana izany eo amin'ny fifandraisantsika amin'ireo mpiray finoana amintsika. Hitanao, fa matetika no miseho eo amin’ny toe-tsaintsika amin’ny olona ny toe-tsaintsika amin’ Andriamanitra. Marina indrindra izany eo amin’ny resaka fanetren-tena—tsy maintsy aseho, tsy amin’Andriamanitra ihany, fa amin’ny olona koa.

Matetika isika no mamita-tena amin'ny raharaha tahaka izao. Milaza ho manana toe-tsaina mety amin’Andriamanitra isika, kanefa rehefa mifandray amin’ny mpiara-belona amintsika isika dia mampiseho toe tsaina hafa tanteraka sy toe-tsaina diso. Ny tena marina dia ny hoe raha manana toe-tsaina tsara eo anatrehan’Andriamanitra isika, dia ho hita eo amin’ny toe-tsaintsika sy ny fifandraisantsika amin’ny mpiara belona amintsika koa izany. Fa raha misy toe-tsaina ratsy miseho eo amin’ny olona, dia midika izany fa tsy mety ny lafiny sasany amin’ny fiheverantsika an’Andriamanitra.

Andalana Telo Manazava

Eo amin’io resaka fanetren-tena io, dia tsy maintsy mampihatra io foto kevitra io isika tsy eo amin’ny fifandraisantsika mivantana amin’Andriamanitra ihany fa eo amin’ny fifandraisantsika amin’ny mpiara-belona amintsika koa. Ny fanetren-tena dia voadidy any amin'ny toerana samihafa ao amin'ny Testamenta Vaovao. Andeha isika hijery ohatra telo, manomboka ao amin’ny Filipiana 2:3:

"Tsy manao na inona na inona amin'ny fifampiandaniana, na mandrani-tena foana; fa amin'ny fanetren-tena dia aoka samy hanao ny namany ho mihoatra noho ny tenany."

Mariho, fa ny fanetren-tena dia miseho amin'ny fiheverana ny hafa ho tsara kokoa noho ny tenantsika. Mifanohitra amin’ny fitiavan-tena na fieboeboana foana izany.

Manaraka izany isika dia mamaky fanambarana fohy nefa tena manan danja ao amin'ny Efesiana 5:21:

"Mifanaiky amin'ny fahatahorana an'i Kristy."

Mazava be ny dikany. Raha tena matahotra sy manaja an’i Kristy tokoa isika, dia ho hita eo amin’ny hafa ny toe-tsaintsika . Tsy hanaiky an’i Kristy fotsiny isika, fa hanaiky ny hafa ihany koa. Raha mihambo ho manaiky an’i Kristy isika nefa tsy mifanaiky dia tsy mitombina ny fitakiantsika hoe manaiky an’i Kristy.

Ny ohatra fahatelo ao amin’ny Soratra Masina dia ny 1 Petera 5:5:

"Ary hianareo izay mbola tanora fanahy kosa, dia maneke ny loholona. Eny, samia misikina fanetren-tena hianareo ka mifanompoa; fa ‘Andriamanitra manohitra ny miavonavona, fa manome fahasoavana ho an’ny manetry tena.’"

Tiako ny manonona ny fandikan-tenin’i J.B. Phillips an’io andinin-teny manokana io, izay milaza hoe: “Eny tokoa, ianareo rehetra dia tokony hifanolo-tànana sy hitafy ny ‘amin’ny ankapobeny’ ny fanetren-tena amin’ny maha-mpanompo azy.” (PHILLIPS). Amin'ny teny Grika, ny teny nadika hoe:mitafy ny tenanao dia midika manokana hoe mitafy karazana apron’ izay tsy nanao afa-tsy ny andevo. Raha lazaina amin’ny teny hafa, dia nilaza i Petera hoe, “Ataovy ny toetran’ny mpanompo amin’ny hafa”. Izany no tena fanehoana ny fanetren-tena.

Ny Fanetren-tenan’i Abrahama Mahagaga

Andeha isika hijery ohatra roa momba ny fanatanterahana io fitsipika io, izay samy nalaina tao amin’ny Testamenta Taloha. Ny iray dia avy amin'ny fiainan'i Abrahama, ny iray kosa avy amin'ny fiainan'i Jakoba. Hanomboka amin’ny ohatra avy amin’ny fiainan’i Abrahama isika, izay milazalaza ny fifandraisan’i Abrahama sy ny fifanandrinany tamin’i Lota zana-drahalahiny. Hita ao amin’ny Genesisy 13:5–17 ilay raki-tsoratra. Andalan-teny somary lava be izy io, fa hanampy kosa ny hampidirana ny ampahany rehetra amin’izy io.

"Ary Lota koa, izay niara-nandeha tamin'i Abrama, dia mba nanana ondry sy omby sy lay. Ary tsy omby azy roa lahy ny tany hiraisany monina; fa efa be ny fananany, ka tsy nahazo niray monina izy. Dia niady ny mpiandry ombin'i Abrama sy ny mpiandry ombin'i Lota; ary ny Kananita sy ny Perizita no tompon-tany tao Kanana fahizay. Ary hoy Abrama tamin'i Lota: ‘Aoka re mba tsy hisy ady amintsika roa lahy, na amin'ny mpiandry ombiko sy ny mpian-dry ombinao, fa mpirahalahy isika.’” (Genesisy 13:5-8)

Misy dikany lehibe amin’ilay filazana hoe “mpirahalahy isika”. Nilaza ny Soratra Masina fa nisy olona hafa nipetraka tao amin’ilay tany (Kananita sy Perizita) izay mety ho fahavalon’i Abrahama sy Lota. Nampahatsiahivin’i Abrahama an’ilay zana-drahalahiny ary hoe: “Tsy mahazo miady isika, satria mpirahalahy.” Inona no antony tsy maintsy nifanarahana? Satria nanana fahavalo izy ireo izay hanararaotra izay fizarazarana eo amin’izy ireo. Tena marina izany momba ny vahoakan’Andriamanitra eo amin’izao tontolo izao ankehitriny! Andeha isika hanohy ny tantara mba hahitana ny fihetsik’i Abrahama tamin’i Lota.

“‘Moa tsy eo anoloanao va ny tany rehetra? Masina hianao, aoka hisaraka amiko hianao; raha hianavaratra hianao. dia hianatsimo aho; fa raha hianatsimo hianao, dia hianavaratra kosa aho.’ Ary Lota nanopy ny masony ka nitazana ny tany rehetra teny amoron'i Jordana hatrany akaikin'i Zoara, fa azon drano avokoa izy rehetra (talohan'ny nandravan'i Jehovah an'i Sodoma sy Gomora izany), tahaka ny sahan'i Jehovah sy tahaka ny tany Egypta. Dia nofidin'i Lota ho azy ny tany rehetra amoron'i Jordana, ka nifindra niantsinanana izy; ka dia nisaraka izy roa lahy. Ary Abrama nonina tao amin'ny tany Kanana, fa Lota kosa nonina tao an-tanàna amin'ny tany amoron'i Jordana ka nifindrafindra toby hatrany Sodoma. Ary ny mponina tao Sodoma dia tena ratsy fanahy sady mpanota indrindra tamin'i Jehovah. Ary Jehovah niteny tamin'i Abrama taorian'ny nisarahan'i Lota taminy ka nanao hoe: Atopazy ny masonao, ka hatramin'ity tany itoeranao ity dia mitazàna mianavaratra sy mianatsimo ary miantsinanana sy miankandrefana; fa ny tany rehetra izay tazanao dia homeko anao sy ny taranakao mandrakizay. Ary hataoko maro tahaka ny vovo-tany ny taranakao; koa raha misy olona mahisa ny vovo tany, dia ho azo isaina koa ny taranakao. Miaingà hianao, mandehana mitety ny tany, dia any amin'ny lavany sy any amin'ny sakany; fa homeko anao izy.’” (andininy 9-17)

Hitantsika ato amin’ity andalan-teny ity ny fanetren-tenan’i Abrahama mahatalanjona. Ary koa, tiako ho hitanao ny fiantraikan'izany fanetren tena izany. Abrahama no zokiny indrindra; ilay lehilahy nofidin’Andriamanitra, ilay lehilahy manana fiantsoana manokana, ilay lehilahy nahazo ny lova. I Lota dia zana-drahalahiny izay vao avy nitaingina, ohatra, tamin’ny lamasinan’i Abrahama.

Kanefa, rehefa tonga ny fotoana hisarahan'izy ireo, Abrahama dia tsy nanao toerana niavonavona. Tsy niteny izy hoe: “Izaho no zokiny, ka hanana safidy voalohany aho. Izany no tiako.” Nanao dingana izay tena nahatalanjona ahy izy. Nomeny an-kalalahana an’i Lota ny safidy voalohany. Hoy i Abrahama, “Na inona na inona fidinao, dia ho anao izany. Horaisiko izay sisa.” Tsy fanetren-tena ve izany? Hitantsika ao amin’ny andininy famaranana anefa, ny valisoa avy amin’ny fanetren tena. Andeha hodinihintsika indray ireo andininy ireo.

"Ary Jehovah niteny tamin'i Abrama taorian'ny nisarahan'i Lota taminy ka nanao hoe: ‘Atopazy ny masonao, ka hatramin'ity tany itoeranao ity dia mitazàna mianavaratra sy mianatsimo ary miantsinanana sy miankandrefana; fa ny tany rehetra izay tazanao dia homeko anao sy ny taranakao mandrakizay. Miaingà hianao, mandehana mitety ny tany, dia any amin'ny lavany sy any amin'ny sakany; fa homeko anao izy.’ (andininy 14-15,17 )

Ary rehefa avy nanetry tena i Abrahama vao nahita ny lovany. Hatramin'izany dia nijoro teo afovoan'ny lova izy, nefa tsy nambaran'Andriamanitra taminy. Andriamanitra ihany no nifidy ny hanambara izany taminy, rehefa avy nanetry tena teo anatrehan’i Lota, zana-drahalahiny i Abrahama. Endrey izany sarin’ny valisoan’ny fanetren-tena! Hitanao, fa mijery ny ataontsika Andriamanitra, mahita ny antony manosika antsika Izy, ary mampihatra izany fitsipika izany mandrakariva Izy: izay manetry tena no hasandratra.

Miankohoka i Jakoba

Ny ohatra faharoa momba ny fanetren-tena dia nalaina avy amin'ny fiainan'i Jakoba. Te haneho aminao aho ny fomba tsy nahazoan’i Jakoba niverina tao amin’ny lovany raha tsy efa nanetry tena—tsy teo anatrehan’i Jehovah ihany, fa teo anatrehan’i Esao rahalahiny koa.

Tamin'ny voalohany, dia nalain'i Jakoba tamin'ny fomba ratsy ny fizokiana tamin'i Esao. Avy eo, dia ninia namitaka izy mba hahazoana ny tsodranon’ilay raim-pianakaviana — ary tsy nitondra azy na aiza na aiza izany tetika izany. Vokatr’ireo fihetsika feno habibiana sy habibiana roa ireo, dia voatery nandositra niala tamin’ny lovany izy ka tsy nisy afa-tsy tehina teny an-tànany. Lany tany an-tsesitany ny roapolo taona nanaraka, niasa ho mpanompo ho an’i Labana dadatoany. Tamin’ny sesitany sy ny fanompoany anefa dia nitahy an’i Jakoba Andriamanitra, ka nomeny fianakaviana sy fananana be. Tamin’ny fotoana iray, dia niteny tamin’i Jakoba ny Tompo ka nanao hoe, “Izao no fotoana tokony hiverenanao any amin’ny tany izay nampanantenaiko homena anao.”

Nanangona ny vadiny sy ny zanany ary ny ondry aman'osiny i Jakoba, dia nitodika niankandrefana ka niverina. Rehefa tonga teo amin’ny sisin-tanin’ilay tany nampanantenaina azy izy, dia nanana traikefa niavaka. Milaza amintsika ny Soratra Masina fa indray alina rehefa irery i Jakoba, dia nisy anjely nitolona taminy —nitolona taminy nandritra ny alina manontolo. Nahery anefa i Jakoba ka tsy naharesy azy ny anjely. Nony farany dia naninjitra ny rantsantanany fotsiny ilay anjely ary nikasika ny fen’i Jakoba, ka nanendaka izany — ary nahatonga an’i Jakoba tsy afa-nanoatra. Vokatr'izany, dia nifikitra tamin'ilay anjely izy ary nitalaho ny fitahiana, izay nomen'ilay anjely azy. Fa nanomboka tamin'izay fotoana izay, dia nandeha kilemaina foana i Jakoba. Inona no dikan'io kilemaina io? Midika izany ny fiafaran’ny herintsika manokana sy ny fahatokiantsika manokana. Ekentsika fa tsy handroso isika raha tsy miankina amin’ny Tompo.

Taorian'io fihaonana tamin'ny anjely io, Jakoba dia mbola tsy maintsy nifanena tamin'i Esao rahalahiny, izay teo ampitan'ny fitàna fotsiny. Efa reny fa tamy hitsena azy i Esao mbamin’ny lehilahy efa-jato mitam piadiana, ka raiki-tahotra izy. Nihevitra izy fa ho fiafaran’ny tenany, sy ny fianakaviany ary ny fananany rehetra izany. Hitantsika anefa izay tena nitranga rehefa mamaky ny Genesisy 33:1–4:

"Ary Jakoba dia nanopy ny masony ka nahatazana fa indro tamy Esao, mitondra efa-jato lahy. Dia nozarazarainy ny zaza ho amin'i Lea sy Rahely ary ho amin'ny ankizivavy roa. Ary nataony loha-làlana ny ankizivavy roa sy ny zanany, ary Lea sy ny zanany nanarakaraka, ary Rahely sy Josefa no vodi-làlana. Ary Jakoba nandeha teo alohan'izy rehetra ka niankohoka im pito tamin'ny tany mandrapahatongany teo akaikin'ny rahalahiny. Dia nihazakazaka hitsena azy Esao, ary nisakambina ny tendany, dia namihina sy nanoroka azy; ary samy nitomany izy mirahalahy.

Hitanao ve ity sary mahafinaritra ity? Indro Jakoba, ilay lehilahy nanana ny fizokiana, ny fitahiana, ny lova rehetra. Izy ilay nitolona tamin’ilay anjely ka nifanena tamin’ny Tompo. Izy no lehilahy nofidin’Andriamanitra. Tonga nitsena azy, kosa i Esao — ilay olona araka ny nofo, ilay lehilahy nanamavo ny fitahiany, ilay lehilahy izay tsy azon’Andriamanitra noraisina noho ny toe-tsaina diso momba ny zavatra ara-panahy. Rehefa nihaona anefa izy ireo, dia niankohoka im pito teo anatrehan’ny rahalahiny I, Jakoba, ilay lehilahy ara-panahy.

Inona no dikan'io isa fito io? Miresaka momba ny Fanahy Masina izany. Miresaka momba ny fanetren-tena asan’ny Fanahy Masina izany. Nianatra ny lesona i Jakoba: hitany fa tsy hitondra azy na aiza na aiza ny avonavona. Nanetry tena teo anatrehan’ilay anjely izy, nefa tsy ampy izany. Ary Jakoba nanetry tena teo anatrehan'ny rahalahiny. Ny fanetren-tenany dia nitondra fihavanana tamin’ny rahalahiny ary nanokatra làlana ho azy mba hidirany soa aman-tsara ao amin’ny lova nampanantenain’Andriamanitra.

Hitantsika fa na dia nampanantena ny lova aza Andriamanitra, dia tsy afaka nandray izany i Jakoba raha tsy efa nanetry tena teo anatrehan’Andriamanitra sy ny rahalahiny.

Ny Dingana Iray Tokony Hataontsika?

Mamelà ahy hamarana ity fampianarana ity amin’ny fanontaniana iray: Moa ve misy dingana tian’ny Tompo ataonao ho valin’izay novakianao? Angamba, toa an’i Abrahama, ny Tompo dia mitarika anao hamaly amim-panetren-tena mba handraisanao ampahany betsaka amin’ny Lovany ho anao. Na angamba, toa an'i Jakoba, dia misy resaka fampihavanana amin'ny olona iray izay miandry ny fanetren-tenanao.

Na inona na inona izany, dia mamporisika anao aho mba hanontany ny Tompo hoe inona no valiny Tiany ataonao. Avy eo — amin’ny fomba rehetra — dia ataovy ny dingana Hampanaoviny anao.

7
Mizara