Ποιος είναι το Άγιο Πνεύμα (Εισαγωγή)

Η Αγία Γραφή είναι η θεόπνευστη αποκάλυψη του Θεού, που μας δόθηκε για να γνωρίσουμε τον Θεό πληρέστερα. Αλλά πώς είναι δυνατόν να Τον γνωρίσουμε; Είναι αιώνιος, αθάνατος, αόρατος.

Λόγω αυτής της μοναδικής, ασύγκριτης «διαφορετικότητας» του Θεού, μπορεί να φαίνεται πέρα από τις δυνατότητές μας να Τον καταλάβουμε - και συγκεκριμένα να καταλάβουμε το Άγιο Πνεύμα Του. Αλλά όπως θα δούμε σε αυτή τη Διδακτική σειρά Κληρονομιάς, Ποιος είναι το Άγιο Πνεύμα, Λαχταράει να Τον γνωρίσουμε. Παρά την «διαφορετικότητά» Του, μπορούμε να γνωρίσουμε τον Θεό πληρέστερα.

Ο σκοπός μου σε αυτή την επιστολή - και σε αυτές που θα ακολουθήσουν - είναι να σας βοηθήσω να καταλάβετε Ποιος είναι το Άγιο Πνεύμα, ώστε να μπορέσετε να αναπτυχθείτε στη δική σας προσωπική σχέση με αυτό το μυστηριώδες τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας. Η ελπίδα μου είναι να σημαδευτεί η ζωή σας από την συνεχώς αυξανόμενη παρουσία του Αγίου Πνεύματος.

Τρία Ξεχωριστά Πρόσωπα

Για να καταλάβουμε ποιος είναι το Άγιο Πνεύμα, ας ξεκινήσουμε κάνοντας μια προεργασία της Αγίας Γραφής σχετικά με την Αγία Τριάδα. Αυτό περιλαμβάνει δύο λέξεις: «ενότητα» και «πολλαπλότητα» (που σημαίνει περισσότερα από «ένα»).

Στον Θεό, και η «ενότητα» όσο και η «πολλαπλότητα» συνδυάζονται αιώνια. Αυτό το μυστήριο μας φέρνει αντιμέτωποι στο πρώτο εδάφιο της Αγίας Γραφής: «Στην αρχή ο Θεός δημιούργησε τον ουρανό και τη γη.» (Γένεσις 1:1). Στο αρχικό Εβραϊκό κείμενο, η λέξη Ελοχίμ (η Εβραϊκή λέξη για τον «Θεό») είναι στον πληθυντικό αριθμό, αλλά το ρήμα bara (η λέξη για το «δημιούργησε») είναι στον ενικό. Με άλλα λόγια, οι πρώτες λέξεις της Αγίας Γραφής καθορίζουν ότι η «ενότητα» όσο και η «πολλαπλότητα» συνδυάζονται στον ίδιο τον Θεό.

Πιο κάτω, στη Γένεση 1:26, βλέπουμε έναν συνδυασμό ενικού και πληθυντικού αριθμού σε σχέση με τον Θεό:

Μετά είπε ο Θεός: «Ας φτιάξουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας και την ομοίωση…»

Το ρήμα «είπε» είναι στο ενικό αριθμό. Όμως, οι αντωνυμίες «Ας φτιάξουμε» και «δικοί μας» είναι στον πληθυντικό αριθμό.

Αυτός ο συνδυασμός ενικού και πληθυντικού αριθμού σε σχέση με τον Θεό επαναλαμβάνεται και σε άλλα εδάφια της Αγίας Γραφής. Όταν ο Ησαΐας είδε ένα όραμα του Κυρίου στον θρόνο Του, τον άκουσε να λέει, «Πoιoν θα αποστείλω, και πoιoς θα πάει για μας;» (Ησαΐας 6:8). To «στείλω» υποδηλώνει ότι μιλάει ένα πρόσωπο. Αλλά η αντωνυμία «Μας» υποδηλώνει ότι μιλάει εκ μέρους περισσότερων του ενός Προσώπων.

Στη συνεχιζόμενη αποκάλυψη της Αγίας Γραφής, αποκαλύπτονται τρία ξεχωριστά πρόσωπα, καθένα από τα οποία είναι Θεός: Ο Θεός Πατέρας, ο Θεός Υιός και ο Θεός το Πνεύμα. Είναι ενδιαφέρον ότι το πρώτο από τα τρία θεία πρόσωπα που αναφέρονται ξεχωριστά στην Αγία Γραφή είναι το Πνεύμα: «Kαι Πνεύμα Θεού φερόταν επάνω στην επιφάνεια των νερών.» (Γένεσις 1:2).

Η Παραβολή του Φωτός

Δεν μπορούμε ποτέ να «εξηγήσουμε» τον Θεό. Όμως, στον δημιουργημένο κόσμο Του, έχει δώσει διάφορες «παραβολές» που μας αποκαλύπτουν τη φύση Του. Μία από αυτές είναι η παραβολή του φωτός. Επειδή το φως είναι μέρος της καθημερινής ζωής, σπανίως το σκεφτόμαστε πολύ. Και όμως, σε αυτό το φαινόμενο της ενότητας, διακρίνουμε επίσης την πολλαπλότητα - αντανακλώντας την πολλαπλότητα της ίδιας της φύσης του Θεού - σε τουλάχιστον δύο μορφές.

Το φως διαθλάται τακτικά στα τρία βασικά χρώματα: μπλε, κίτρινο και κόκκινο. Στο ουράνιο τόξο, το φως εμφανίζεται σε επτά χρώματα: βιολετί, λουλακί, μπλε, πράσινο, κίτρινο, πορτοκαλί, κόκκινο. Έτσι, μέσα στην ενότητα του φωτός, υπάρχει η τριάδα των βασικών χρωμάτων και η επταπλή ποικιλία του ουράνιου τόξου.

Σε όλη την Αγία Γραφή το επτά είναι ο αριθμός που σχετίζεται ιδιαίτερα με το Άγιο Πνεύμα. Η Αποκάλυψη 4:5 μιλάει για «τα επτά Πνεύματα του Θεού.» Στον Ησαΐα 11:1-2 ο προφήτης προβλέπει πώς το Άγιο Πνεύμα θα ξεχωρίσει τον Ιησού ως Μεσσία (o Χρισμένος). Απαριθμεί επτά διαφορετικά χαρακτηριστικά του Αγίου Πνεύματος: το Πνεύμα του ΚΥΡΙΟΥ (το Πνεύμα που μιλάει σε πρώτο πρόσωπο ως Θεός)- το Πνεύμα της σοφίας - το Πνεύμα της σύνεσης- το Πνεύμα της βουλής - το Πνεύμα της δύναμης - το Πνεύμα της γνώσης - το Πνεύμα του φόβου του Κυρίου.

Στις Πράξεις Αποστόλων 13:2, το Άγιο Πνεύμα παρουσιάζεται ξεκάθαρα ως Θεός. Μιλώντας στους ηγέτες της εκκλησίας της Αντιόχειας, «το Άγιο Πνεύμα είπε: «Να μου ξεχωρίσετε το Βαρνάβα και το Σαύλο για το έργο, για το οποίο τους έχω καλέσει.» Είναι σαφές ότι το Άγιο Πνεύμα μιλάει εδώ στο πρώτο πρόσωπο ως Θεός.

Μια Συναρπαστική Ανακάλυψη

Ίσως η ανώτατη αποκάλυψη της χάρης του Θεού είναι η λύτρωση του πεσμένου ανθρώπινου γένους μέσω της θυσίας του Ιησού. Καθώς μελετούσα τις λεπτομέρειες αυτής της λύτρωσης, ανακάλυψα κάτι συναρπαστικό: σε κάθε στάδιο, κάθε Πρόσωπο της Θεότητας έπαιξε έναν μοναδικό και ξεχωριστό ρόλο.

1. Η σύλληψη του Ιησού. Ο Θεός Πατέρας έκανε τον Ιησού να συλληφθεί στη μήτρα της Μαρίας από το Άγιο Πνεύμα. Δείτε Κατά Λουκάν 1:35.
2. Η αρχή της διακονίας του Ιησού. Όταν ο Ιησούς υποτάχθηκε στο βάπτισμα του Ιωάννη, το Άγιο Πνεύμα κατέβηκε πάνω Του σε μορφή περιστεράς και ο Πατέρας τον αναγνώρισε ως Υιό Του. Δείτε Κατά Λουκάν 3:21-22.
3. Η συνεχιζόμενη διακονία του Ιησού. Ο Πέτρος το συνοψίζει αυτό στις Πράξεις Αποστόλων 10:38: «που τον έχρισε ο Θεός [ο Πατέρας] με Άγιο Πνεύμα και με δύναμη. Παντού όπου πέρασε, ευεργετούσε και γιάτρευε όλους όσους κατατυραννούσε ο διάβολος….»
4. Η θυσία του Ιησού στο σταυρό. «Πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού! Αυτός, έχοντας το Πνεύμα του Θεού [δηλαδή το Άγιο Πνεύμα], πρόσφερε τον εαυτό του άψογη θυσία στο Θεό [τον Πατέρα]…» δείτε Εβραίους 9:14
5. Η ανάσταση του Ιησού. Ο Θεός Πατέρας ανέστησε τον Ιησού με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Δείτε Ρωμαίους 1:4, 8:11.
6. Πεντηκοστή. Υψωμένος στα δεξιά του Θεού Πατέρα, ο Ιησούς έλαβε από Αυτόν τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος και την εξέχυσε στους μαθητές που περίμεναν. Δείτε Πράξεις Αποστόλων 2:33.

Σε κάθε στάδιο της λύτρωσης, το Άγιο Πνεύμα έπαιξε τον δικό Του σημαντικό και ξεχωριστό ρόλο. Δικαίως αποκαλείται και «το Πνεύμα της χάριτος» και «το Πνεύμα της δόξας» - η χάρη, δηλαδή, που οδηγεί στη δόξα (Δείτε Εβραίους 10:29, Α΄ Πέτρου 4:14).

Ένα άλλο Μυστηριώδες Χαρακτηριστικό

Αυτό το επόμενο μοναδικό γεγονός για το Άγιο Πνεύμα υπερβαίνει τα όρια της κατανόησής μας. Το Πνεύμα είναι και προσωπικό και μη προσωπικό - είναι και Αυτός και Αυτό!

Για να καταλάβουμε αυτή την αξιοσημείωτη αλήθεια, χρειαζόμαστε μια σύντομη εξήγηση της Ελληνικής γλώσσας, που είναι η γλώσσα από την οποία μας ήρθε η Καινή Διαθήκη. Η Ελληνική γλώσσα έχει τρία γένη: αρσενικό (αυτός), θηλυκό (αυτή), ουδέτερο (αυτό). Γραμματικά, η Ελληνική λέξη για το «πνεύμα», είναι ουδέτερη. Επομένως, η κατάλληλη αντωνυμία θα ήταν ουδέτερη - με άλλα λόγια, «αυτό». Όμως, τόσο το «Αυτός» όσο και το «αυτό» εφαρμόζονται στο Άγιο Πνεύμα (αλλά ποτέ «αυτή»). Για παράδειγμα, στο Κατά Ιωάννην 16:13 οι κανόνες της Ελληνικής γραμματικής παραμερίζονται σκόπιμα για να τονιστεί ότι το Άγιο Πνεύμα είναι «Αυτός» όσο και «αυτό»: «Όταν όμως θα έρθει Eκείνος, το Πνεύμα της Αλήθειας…»

Όπως και στα Αγγλικά, η Ελληνική γλώσσα χρησιμοποιεί το οριστικό άρθρο που αντιστοιχεί στη δική μας λέξη, «the.» (Από την άλλη πλευρά, ορισμένες άλλες γλώσσες, όπως τα Λατινικά ή τα Ρωσικά, δεν έχουν καμία αντίστοιχη λέξη). Στην Ελληνική Καινή Διαθήκη, η φράση «Άγιο Πνεύμα» προηγείται μερικές φορές το οριστικό άρθρο (που αντιστοιχεί στο «the» [το]). Όμως - και αυτό είναι πολύ σημαντικό- μερικές φορές εμφανίζεται χωρίς αυτό. Στα Αγγλικά αυτό θα ήταν αντίστοιχο με τη διαφορά μεταξύ «το Άγιο Πνεύμα» και «Άγιο Πνεύμα.»

Όμως, στα Αγγλικά, η φράση «Άγιο Πνεύμα» από μόνη της ακούγεται ελλιπής. Επομένως, οι Αγγλικές μεταφράσεις εισάγουν πάντα το «the (το)» πριν από το «Άγιο Πνεύμα», ακόμη και όταν αυτό δεν υπάρχει στο αρχικό Ελληνικό κείμενο. Μόνο όταν συμβουλευτούμε το Ελληνικό κείμενο είναι δυνατόν να διαπιστωθεί αν το «the» (το) υπάρχει πράγματι εκεί.

Μια Διάκριση Ζωτικής Σημασίας

Αρχικά, αυτό μπορεί να μη φαίνεται τόσο σημαντικό. Αλλά μέσω της μελέτης μου της Ελληνικής Καινής Διαθήκης, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η παρουσία ή η απουσία του «το» σε συνδυασμό με το Άγιο Πνεύμα σηματοδοτεί μια απαραίτητη διάκριση. Όταν η λέξη «Άγιο Πνεύμα» δεν προηγείται από το «το», υποδηλώνει κάτι μη προσωπικό: ζωή, μια δύναμη, μια παρουσία, μια επιρροή. Από την άλλη πλευρά, όταν πριν από το «Άγιο Πνεύμα» προηγείται το «το», απεικονίζεται ως Πρόσωπο.

Σκεφτείτε το ακόλουθο παράδειγμα. Ένα πολύ χαρακτηριστικό γνώρισμα της προσωπικότητας είναι η ικανότητα να μιλάει κανείς. Την ημέρα της Πεντηκοστής, όταν το Άγιο Πνεύμα κατέβηκε από τον ουρανό, Εκείνος μίλησε σε άλλες γλώσσες μέσα από τους μαθητές. Με αυτό σήμαινε ότι είχε έρθει, ως Πρόσωπο, για να κατοικήσει στη γη. Είναι τώρα ο μόνιμος, προσωπικός εκπρόσωπος της Θεότητας που κατοικεί στη γη.

Από τότε, κάθε φορά που το Άγιο Πνεύμα έρχεται για να κατοικήσει ως Πρόσωπο στο σώμα ενός πιστού, είναι κατάλληλο να εκδηλώνει την παρουσία Του μιλώντας μέσω από αυτόν τον πιστό σε μια νέα γλώσσα που του μεταδίδεται υπερφυσικά. Στην πραγματικότητα, λέει: «Τώρα ξέρεις ότι είμαι εδώ ως Πρόσωπο για να κατοικήσω στο σώμα σου.»

Γι 'αυτό το λόγο, στην Α΄ Κορινθίους 6:19 ο Παύλος προθέτει ή προσθέτει το οριστικό άρθρο:

«Ή μήπως δεν ξέρετε ότι το σώμα σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος;»

Τονίζει ότι η γλωσσολαλιά δεν είναι απλώς μια σύντομη υπερφυσική εμπειρία. Πέρα από αυτό, είναι ένα θεϊκά δοσμένο σημάδι ότι το Άγιο Πνεύμα, ως Πρόσωπο, έχει έρθει να κατοικήσει στο σώμα του πιστού, καθιστώντας το έτσι ιερό ναό. Από την άλλη πλευρά, όταν οι άνθρωποι βαπτίζονται στο Άγιο Πνεύμα ή γεμίζουν με το Άγιο Πνεύμα, το οριστικό άρθρο συνήθως παραλείπεται. Αυτό θα έδειχνε ότι το Άγιο Πνεύμα θεωρείται εδώ ως κάτι μη προσωπικό - ως ζωή, ή δύναμη, ή μια επιρροή.

Οι παρακάτω δύο λίστες θα σας βοηθήσουν να δείτε αυτή τη σημαντική διάκριση - την παρουσία ή την απουσία του οριστικού άρθρου «το» - σε συνδυασμό με το «Άγιο Πνεύμα». Στην πρώτη λίστα των εδαφίων, έχει προστεθεί το πρόθημα «το» στο «Άγιο Πνεύμα» - Στη δεύτερη λίστα, «Άγιο Πνεύμα» εμφανίζεται χωρίς το «το».

Mε το Πρόθεμα «Το»

Τα παρακάτω είναι μερικά από τα εδάφια όπου το «το» έχει προστεθεί στο «Άγιο Πνεύμα».

• Κατά Ματθαίον 12:31β «…διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, πᾶσα ἁμαρτία καὶ βλασφημία ἀφεθήσεται τοῖς ἀνθρώποις, ἡ δὲ τοῦ πνεύματος βλασφημία οὐκ ἀφεθήσεται.» (Συγκρίνετε με Κατά Μάρκον 3:29).
• Κατά Μάρκον 13:11β «…οὐ γάρ ἐστε ὑμεῖς οἱ λαλοῦντες ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον.»
• Κατά Λουκάν 3:22α «καὶ καταβῆναι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον σωματικῷ εἴδει ὡς περιστερὰν ἐπ’ αὐτόν [τον Ιησού], καὶ φωνὴν ἐξ οὐρανοῦ γενέσθαι…»
• Κατά Ιωάννην 14:26 «ὁ δὲ παράκλητος, τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ὃ πέμψει …, ἐκεῖνος ὑμᾶς διδάξει πάντα καὶ ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα ἃ εἶπον ὑμῖν.»
• Πράξεις Αποστόλων 2:38β «…καὶ λήμψεσθε τὴν δωρεὰν τοῦ ἁγίου πνεύματος..»
• Πράξεις Αποστόλων 13:2β «…εἶπεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον · Ἀφορίσατε δή μοι τὸν Βαρναβᾶν καὶ Σαῦλον εἰς τὸ ἔργον ὃ προσκέκλημαι αὐτούς.»
• Πράξεις Αποστόλων 15:28α «ἔδοξεν γὰρ τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ…»
• Α’ Κορινθίους 6:19α «ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν ἁγίου πνεύματός ἐστιν, οὗ ἔχετε ἀπὸ θεοῦ ; καὶ οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν.»

Χωρίς το Πρόθεμα «Το»

Εδώ είναι μερικά εδάφια όπου το «το» παραλείπεται.

• Κατά Ματθαίον 1:18β «… μνηστευθείσης τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ, πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτοὺς εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ πνεύματος ἁγίου.»
• Κατά Ματθαίον 3:11β «αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί.» (Συγκρίνετε με Κατά Μάρκον 1:8· Λουκάν 3:16, Ιωάννην 1:33, Πράξεις Αποστόλων 1:5).
• Κατά Λουκάν 1:35 «Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ, καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι · διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται, υἱὸς θεοῦ.»
• Κατά Ιωάννην 20:22b «…καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησεν [ο Ιησούς] καὶ λέγει αὐτοῖς · Λάβετε πνεῦμα ἅγιον [ή αγία πνοή].»
• Πράξεις Αποστόλων 10:38α «Ἰησοῦν τὸν ἀπὸ Ναζαρέθ, ὡς ἔχρισεν αὐτὸν ὁ θεὸς πνεύματι ἁγίῳ καὶ δυνάμει…»
• Ρωμαίους 15:13β «…εἰς τὸ περισσεύειν ὑμᾶς ἐν τῇ ἐλπίδι ἐν δυνάμει πνεύματος ἁγίου.»
• Α’ Κορινθίους 12:3β «…διὸ γνωρίζω ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς ἐν πνεύματι θεοῦ λαλῶν λέγει · Ἀνάθεμα Ἰησοῦς, καὶ οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν · Κύριος Ἰησοῦς ⸃ εἰ μὴ ἐν πνεύματι ἁγίῳ.»
• Τίτον 3:5β «…ἔσωσεν ἡμᾶς διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ ἀνακαινώσεως πνεύματος ἁγίου.»
• Εβραίους 6:4β «…καὶ μετόχους γενηθέντας πνεύματος ἁγίου.»
• Β’ Πέτρου 1:21 «…οὐ γὰρ θελήματι ἀνθρώπου ἠνέχθη προφητεία ποτέ, ἀλλὰ ὑπὸ πνεύματος ἁγίου φερόμενοι ἐλάλησαν ἀπὸ θεοῦ ἄνθρωποι.»

Τίτλοι του Αγίου Πνεύματος

Τέλος, εδώ είναι μόνο από τους πολλούς τίτλους που δίνει η Αγία Γραφή στο Άγιο Πνεύμα: το Πνεύμα της χάρης. το Πνεύμα της δόξας. το Πνεύμα της σοφίας. το Πνεύμα της αλήθειας. το Πνεύμα της αυτοπειθαρχίας.

Ας αφιερώσουμε λίγο χρόνο για να σκεφτούμε τη σημασία καθενός από αυτούς τους τίτλους. Τώρα ας ευχαριστήσουμε τον Ιησού, Εκείνον που εκπλήρωσε την υπόσχεσή Του να μας στείλει το Άγιο Πνεύμα.